Aşılama

Aşılama daha çok açıklanamayan kısırlık durumlarında,rahim ağzından salgılanan mukusun spermin rahim içine geçişini engellediği durumlarda, doğal yollarla bebek sahibi olamayan genç çiftlerde gerçekleştirilen ilk uygulamadır.

İnseminasyon için erkekten alınan sperm sayısı laboratuvar koşullarında çeşitli yıkama işlemlerine tabi tutularak sperm hücreleri dışındaki tüm sıvılardan arındırılır, sperm hücreleri çok az bir sıvı içinde konsantre edilip, sayı hareketlilik oranı arttırılır. Daha sonra bu sıvı ince bir kateter yardımı ile rahim ağzından geçirilerek doğrudan rahim içine verilir.

Aşılama olarak da bilinen intrauterin inseminasyon tedavisi çocuğu olmayan çiftlere uygulanan en yaygın ve ekonomik tedavilerden biridir. Muaynehane şartlerında kolaylıkla uygulanabilmektedir. Aşılama ile hızlı hareket eden sağlıklı spermler seçilerek,bu spermlerin yumurtaya daha yakın bir yere bırakılıp , spermlerin tüplere daha rahat ulaşmasına yardımcı olunmaktadır.

En yüksek gebelik oranlarının ilk üç uygulamada olduğu, altı uygulamadan sonra gebelik şansının çok düşük olduğu gösterilmiştir. Uygun koşullarda yapılmış üç inseminasyon sonrası yardımcı üreme tekniklerine geçilmesi düşünülebilir.

İnseminasyon tedavisiyle gebelik şansı altı uygulama sonucu yaklaşık olarak %30 civarındadır.

İntraservikal (ICI) ve intrauterin (IUI) olmak üzere 2 tip aşılama (inseminasyon) vardır.

İntraservikal inseminasyonda (ICI),taze ve hiçbir muameleden geçmemiş meni, enjektör ya da özel kanül yardımıyla rahim ağzına ya da vajinaya bırakılır.

İntrauterin inseminasyonda (IUI),ise sperm yıkaması etkiyi artırır. Yıkanmış yani bir takım kimyasal maddeler ile muamele edilmiş meni yine özel kanüller ve enjektörler yardımıyla direkt olarak rahim içine verilir.

Aşılama tedavisi kimlere uygulanır?

Bebek sahibi olmada güçlük çeken ve 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamayanlarda gerekli şartlar oluştuğunda intrauterin inseminasyon (aşılama) sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Özellikle kısırlık araştırma tetkiklerin hepsinin normal çıktığı ve altta yatan bir problemin bulunamadığı hastalarda yumurtlama takibi ve doğal ilişki ile 3 kez denendiği halde gebelik elde edilemediyse inseminasyon uygulanır.Eğer yapılan sperm analizinde problem varsa aşılama ilk tercih edilen yöntem olmalıdır. Aşılama aşağıdaki hasta gurubundan kısırlık tedavisinde tüp bebekten önce ilk uygulanacak tedavi yöntemidir;

•Hafif sperm bozukluklarında

•izah edilemeyen infertilite durumlarında

•Rahim ağzı salgısı bozukluklarında

•Hafif  endometriosis durumlarında

•Normal cinsel ilişkinin mümkün olmadığı durumlara (psikolojik bozukluklar,vaginizmus)

•Servikal  faktörün bozuk olduğu durumlarda

•Normal ilişki ile yumurtlama takibi yapıldığında gebelik elde edilemediğinde

•Anti sperm antikorların varlığında aşılama yöntemi uygulanır.

Aşılama her çocuk sahibi olmak isteyen hastaya uygulanabilecek bir yöntem değildir. Aşılama yapılabilmesi için bazı ön şartlar gereklidir.En önemlisi yumurtlamanın olması veya uyarılma ile yumurta elde edilebilen yumurtalıkların olması gereklidir.Erken menopoz veya değişik sebeplerden dolayı yumurtlama kapasitesi olmayan kadınlarda aşılama yapmak mümkün değildir.

 İkinci önemli şart;belirli bir sayı ve hareketlilikte sperm olmalıdır.Spermi olmayan veya çok düşük sayıda olan hastalarda intrauterin inseminasyon uygulanmamaktadır.Aşılamanın yapılıp yapılamayacağı kararını spermiogram sonucuna göre  doktor karar verecektir.

Üçüncü önemli ön şart ise; rahmin iç yapısında (endometriyumda) döllenen yumurtanın tutunmasını engelleyecek bir patoloji olmamasıdır. Rahim içini bozan yerleşimde myom , polip , septum(bölme) ve yapışıklıkların varlığında aşılama yapılamaz. Ayrıca spermin yumurta ile buluşabilmesi için tüplerden en az birinin açık olması gerekmektedir. Özetle ;

•spermiogramda uygun sayı ve harekette sperm olmalı

•Overler  (yumurtalıklar) çalışıyor olmalı

•Endometriyumda (rahim içi) ve tüplerde bir patoloji olmamalıdır

İleri